Projektowanie ogrodów - Wrzosy Pokrzywy
Joanna Struzik

Poznaj zasady projektowania ogrodu krok po kroku. Sprawdź krok 5 z 7: analiza uwarunkowań przyrodniczych ogrodu, m.in. gleby.

Następny ważny etap procesu projektowego dotyczy uwarunkowań przyrodniczych ogrodu, w szczególności rodzaju gleby. Skład gleby jest różny w zależności od pokładów geologicznych na danym terenie.

Na przykład granit i piaskowiec dają w wyniku wietrzenia zwykle kwaśne gleby, podczas gdy z wapienia i kredy powstają zasadowe. Typ gleby decyduje o tym, jakie rośliny będą rosły w naszym ogrodzie, a więc ma duży wpływ na jego przyszłą fizjonomię.

O jakości gleby może nam dużo powiedzieć rosnąca już roślinność, w szczególności gatunki, które samorzutnie pojawiają się w obrębie naszej działki. Inne rosną na glebie żyznej, inne na ubogiej, kwaśnej, przesuszonej czy podmokłej. Na przykład wrzosy i borówki świadczą o kwaśnym podłożu, pokrzywy o żyznym, jaskry o wilgotnym, zaś kalina o zasadowym.

Wrzosy pokrzywa

wrzosy - gleba kwaśna; pokrzywa - gleba żyzna (Fot. J. Struzik - Projektowanie ogrodów)

Szczególnie ważny jest właśnie odczyn gleby, czyli jej kwasowość lub zasadowość. Mierzy się go w 14-stopniowej skali pH. Odczyn obojętny to pH równe 7. Powyżej 7 to odczyn zasadowy, poniżej – kwaśny. Wartość pH poniżej 4,5 świadczy, że gleba jest zdecydowanie zbyt kwaśna dla większości roślin. Najbardziej optymalny odczyn pH to 6-6,5, właściwy dla gleb słabo kwaśnych. Generalnie w naszych ogrodach w różnych miejscach może wystąpić różny odczyn podłoża, należy więc to uwzględnić przy planowaniu nasadzeń.

W ogrodzie zaprojektowanym zgodnie z naturą bardzo ważną kwestię stanowi odpowiedni dobór roślin do właściwości fizykochemicznych podłoża, czyli m.in. właśnie do odczynu gleby. Należy przy tym unikać prób zmiany odczynu, co jest dziś możliwe poprzez dodanie do gleb odpowiednich środków chemicznych, na rzecz umiejętnego wykorzystania wymagań poszczególnych gatunków pochodzących z naturalnych stanowisk o zróżnicowanych warunkach glebowych. Czyli w miejscach o odczynie zasadowym stosujemy gatunki np. z muraw ciepłolubnych czy dąbrów, które charakteryzuje taki właśnie odczyn podłoża, na kwaśne stanowiska wybieramy zaś rośliny z borów, gdzie gleba jest typowo kwaśna.

Jakość gleby zależy nie tylko od jej odczynu, ale również (a może nawet głównie) od jej struktury. Na jej skład zasadniczy wpływ ma wielkość oraz ilość elementów mineralnych, jak również ich proporcja w stosunku do cząstek organicznych. Gleba piaszczysta składa się głównie ze stosunkowo grubych ziaren rozdrobnionej skały macierzystej, podczas gdy glina lub ił z bardzo drobniutkich cząsteczek. Rozmiar cząsteczek glebowych ma też bezpośredni wpływ na jej właściwości fizykochemiczne. Np. gleba piaszczysta jest zazwyczaj lekka i ciepła, gdyż pomiędzy jej dużymi cząsteczkami znajdują się liczne przestrzenie, w których może krążyć powietrze. Jest ona jednak stosunkowo uboga, bo szybko przesiąkająca przez nią woda wypłukuje składniki odżywcze. Gleby gliniaste są zaś zazwyczaj ciężkie i dużo lepiej uwodnione, gdyż poprzez bardzo drobne przestrzenie międzycząsteczkowe znacznie lepiej magazynują wodę i sole mineralne.

Na właściwości gleby duży wpływ ma też zawartość próchnicy, czyli cząstek organicznych. Może ona w znacznym stopniu poprawić jakość podłoża – pomaga zatrzymywać wilgoć w glebach piaszczystych oraz przeciwdziała zbijaniu się cząstek w glebach gliniastych, ułatwiając ich przewietrzanie. Próchnica stanowi też źródło najlepiej przyswajalnych przez rośliny, stopniowo uwalnianych soli odżywczych. Dodatkowo wzbogaca glebę w wiele pożytecznych mikroorganizmów – destruentów, które pomagają zachować jej żyzność poprzez rozkład resztek roślinnych.

Po przeanalizowaniu jakości gleby ogrodu, jeśli zajdzie taka potrzeba, warto zawczasu zaplanować poprawienie właściwości fizykochemicznych podłoża właśnie poprzez dodanie do gleby odpowiedniej ilości próchnicy. Przy czym najlepszym źródłem próchnicy jest torf lub kompost (ewentualnie inne nawozy organiczne), których stosowanie jest zalecane w uprawach ekologicznych.

Po tym ostatnim etapie analizy, zabieramy się za bardziej przyjemną czynność, opisaną w kolejnym artykule: Krok 6 - planowanie nasadzeń roślin.

 


Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej jak wyłączyć ciasteczka. Nie pokazuj więcej tego komunikatu