Projektowanie Ogrodow Rosliny
Joanna Struzik

Poznaj zasady projektowania ogrodu krok po kroku. Sprawdź krok 7 z 7: dobór roślin.

Przy wyborze roślin do konkretnego ogrodu trzeba wziąć pod uwagę ich wymagania siedliskowe oraz siłę wzrostu. Niektóre gatunki mają stosunkowo duże zdolności przystosowawcze tak, iż dobrze udają się w bardzo różnorodnych warunkach.

Jednak większość roślin rośnie i rozwija się najlepiej w miejscach o określonych parametrach środowiskowych. Nosząc się z zamiarem założenia ogrodu, trzeba zatem przede wszystkim poznać warunki siedliska, aby dokonać właściwego doboru gatunków.

Środowisko i rośliny wpływają na siebie wzajemnie. Typ siedliska zajmowanego przez konkretne gatunki ma często odzwierciedlenie w ich cechach fizjonomicznych – szczególnie w ich pokroju oraz wyglądzie liści. Rośliny cieniolubne są zazwyczaj inaczej zbudowane niż rośliny stanowisk suchych i słonecznych. Liście tych pierwszych są zwykle szersze, mają delikatniejszą budowę i często ciemniejszy odcień, niekiedy mogą też być silnie powcinane, tak jak u paproci. Pora kwitnienia roślin cieniolubnych przypada przeważnie wiosną, gdy drzewa, pod którymi najczęściej występują w stanie naturalnym, nie są jeszcze ulistnione.

ProjektowanieOgrodwo.Cien

Rośliny cieniolubne (Fot. J. Struzik - Projektowanie ogrodów)

Rośliny ze stanowisk ciepłych, suchych i słonecznych mają raczej zwarty pokrój, silne łodygi i małe liście, czasem skórzaste, niekiedy zaś owłosione wełniście lub kolczasto, albo pokryte nalotem woskowym.

ProjektowanieOgrodow.Suche

Rośliny suchych stanowisk (Fot. J. Struzik - Projektowanie ogrodów)

Gatunki z miejsc wilgotnych, podmokłych są jeszcze inne; odznaczają się dużymi, żywo zielonymi, soczystymi liśćmi, często trawiastymi czy szablastymi. Ich kwiaty wyrastają zaś wysoko ponad poziom liści dzięki długim pędom.

 ProjektowanieOgrodow.Podmokle

Rośliny z miejsc wilgotnych (Fot. J. Struzik - Projektowanie ogrodów)

Mając taką podstawową wiedzę o charakterystycznych dla danego siedliska cechach fizjonomicznych roślin możemy zazwyczaj określić stanowisko, z jakiego pochodzą, a co za tym idzie wnioskować o ich wymaganiach. Może to w znacznym stopniu ułatwić nam dokonanie prawidłowego wyboru gatunków do poszczególnych fragmentów naszego ogrodu, różniących się warunkami środowiskowymi. Dodatkowo, baczny obserwator świata roślin zwróci również uwagę na estetyczny aspekt łączenia ze sobą różnych gatunków. Np. połączenie srebrzystolistnej dziewanny z piaszczystych i suchych stanowisk z kaczeńcem pochodzącym z wilgotnych łąk, na pewno nie będzie wyglądać harmonijnie, nie wspominając już nawet o trudnościach we wspólnej uprawie obu gatunków. Trafne zestawienia roślin wymagają zatem gruntownej wiedzy o nich.

Oprócz wymagań siedliskowych innym ważnym czynnikiem, który warunkuje dobór roślin do naszego ogrodu jest ich siła wzrostu, która bywa bardzo różna u poszczególnych gatunków. Są takie, które z roku na rok przyrastają niewiele, np. niektóre goździki o poduszkowatym pokroju, oraz takie, które w ciągu zaledwie jednego sezonu zwielokrotniają swoją powierzchnię. Żeby nasze nasadzenia zbyt szybko nie stały się nadmiernie zagęszczone, zaś cała działka zarośnięta, wybór roślin musi uwzględniać właśnie ich siłę wzrostu. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, aby nie łączyć w bezpośrednim sąsiedztwie gatunków słabiej i silniej rosnących, gdyż te drugie mogą w krótkim czasie zagłuszyć pierwsze. Szczególnie, jeśli jeszcze np. tworzą długie rozłogi, dzięki którym z dala od rośliny matecznej pojawiają się następne pędy, jak to obserwujemy u nawłoci. Zjawisko to bywa często kłopotliwe, jednak nadzwyczajna siła wzrostu może być czasem przydatna, jeśli zależy nam na szybkim zagospodarowaniu jakiegoś dużego fragmentu ogrodu.

Sadząc rośliny zawsze należy też rozważyć ich porę kwitnienia i barwę kwiatów, gdyż są to elementy, które najbardziej rzucają się w oczy na tle wszechobecnej w świecie roślinnym zieleni. Stale aktualnym pytaniem jest, czy koncentrować w jednym miejscu gatunki kwitnące w tej samej porze, czy starać się, aby w każdej części ogrodu coś kwitło w ciągu całego sezonu wegetacyjnego. Na to pytanie każdy ogrodnik musi odpowiedzieć sobie sam, w zależności od efektu, jaki chce osiągnąć, jednak w zbiorowiskach naturalnych stale zakwitają jedne po drugich poszczególne elementy, więc chyba w ogrodzie zgodnym z naturą powinniśmy dążyć, aby osiągnąć taki stan rzeczy. Większość roślin jest przecież ozdobna nie tylko w porze kwitnienia. Ważniejszymi cechami są tu raczej ogólny pokrój, budowa czy ulistnienie, które możemy podziwiać przez cały sezon, zaś kwiaty stanowią zapewne miłe urozmaicenie. Dodatkowo u niektórych gatunków najbardziej ozdobne są raczej barwne liście czy owoce.

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na rozmieszczenie roślin, których część nadziemna latem zanika lub wygląda bardzo niepozornie (dotyczy to głównie niektórych bylin). Wiele z wcześnie zanikających bylin pochodzi ze zbiorowisk stepowych, które oryginalnie występowały w okolicach o suchym lecie, dlatego w naszych ogrodach może im latem szkodzić nadmiar wody w glebie. Odrębną grupę bylin tworzą gatunki pochodzące z lasów liściastych. Główny okres ich rozwoju przypada wówczas, gdy liście drzew jeszcze w pełni się nie rozwiną, dlatego należy je sadzić obok takich roślin, które dopiero w pełni lata rozrastają się do dużych rozmiarów i mogą zasłonić puste miejsca po nich.

 W końcu trzeba pamiętać, że nasz ogród nie musi być kolekcją botaniczną. Natura lubi różnorodność, ale jeśli przyjrzymy się poszczególnym zbiorowiskom, stwierdzimy, że często wcale nie ma na nich aż tak wielu gatunków, zwłaszcza w stosunku do zajmowanej przez nie powierzchni. Zbyt wiele gatunków i odmian nie daje dobrego efektu, szczególnie, jeśli dysponujemy stosunkowo niewielka przestrzenią.

Czytaj także:

- Kolorystyka ogrodu

- Zastosowanie gatunków rodzimych roślin w ogrodach

- Przykłady gatunków rodzimych roślin do wykorzystania w ogrodach


Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej jak wyłączyć ciasteczka. Nie pokazuj więcej tego komunikatu